I. DẪN NHẬP
Kính thưa cộng đoàn!
Điệp ca chúng ta vừa nghe dẫn chúng ta vào Tv 96. Thánh vịnh này quảng diễn vương quyền của Chúa được tỏ bày trong bối cảnh của một cuộc thần hiện khiến đất trời rung chuyển. Cuộc thần hiện này nhắc nhớ chúng ta về biến cố Chúa tỏ mình trên núi Xi-nai và lập giao ước với nhà Ít-ra-en. Chính nơi đó, con cái nhà Ít-ra-en đã chứng kiến “núi bốc lửa cao đến tận trời, trong bóng tối mây đen mù mịt” (Đnl 4,11). Sách ngôn sứ Mi-kha cũng khẳng định: “Quả thật, này Đức Chúa ra khỏi nơi thánh của Người, Người ngự xuống và chà đạp các nơi cao trên mặt đất. Dưới chân Người núi non tan chảy, các thung lũng rạn nứt như sáp ong gặp lửa, như nước đổ xuống từ dốc cao” (Mk 1,3-4). Trong khi tán tụng vương quyền của Đức Chúa, vịnh gia đồng thời nói lên tình yêu phổ quát của Người. Chúa hằng can thiệp vào lịch sử của con người nhằm cứu độ tất cả mọi người.
Thánh vịnh 96 (97) gồm 12 câu được chia thành 3 phần: Phần I: Diễn tả một cuộc thần hiện (cc. 1-5). Phần II: Diễn tả những phản ứng của toàn thể tạo vật trước biến cố Chúa tỏ mình (cc. 6-9). Phần III: Phác hoạ một Thiên Chúa gần gũi với kẻ hiếu trung và công chính (cc. 10-12).
II. NỘI DUNG
Như đã nói ở trên, toàn bộ Thánh vịnh 96 (97) ca ngợi vương quyền của Đức Chúa. Thánh vịnh khởi đi với lời công bố long trọng: “Chúa là Vua hiển trị hỡi địa cầu, hãy nhảy mừng lên, vui đi nào, ngàn muôn hải đảo!” (c.1). Đây là một nghi lễ tôn vinh Thiên Chúa là Vua trên toàn vũ trụ và lịch sử nhân loại. Thiên Chúa tiến vào thế giới con người được diễn tả với một cuộc thần hiện thật kinh hoàng khủng khiếp (c. 2-5):
Mây u ám bao phủ quanh Người, bệ ngai rồng là công minh chính trực.
Ngọn lửa hồng mở lối tiên phong, đốt tiêu tan địch thù tứ phía.
Ánh chớp của Người soi sáng thế gian, địa cầu trông thấy mà run sợ;
núi tan chảy như sáp, khi diện kiến Thánh Nhan vị Chúa Tể hoàn cầu.
Khi chứng kiến cảnh Thiên Chúa tỏ mình trong huy hoàng rực rỡ thì “trời xanh tuyên bố Người là Đấng chính trực, hết mọi dân được thấy vinh quang Người” (c. 6). Những kẻ thờ ngẫu tượng thì nhục nhã vì chẳng có thần nào khác ngoài Thiên Chúa (x. c. 7). Còn Xi-on và Giu-đa thì tưng bừng hoan hỷ (x. c. 8), và kẻ hiếu trung tuyên xưng rằng: “Chính bởi vì Ngài, muôn lạy Chúa, là Đấng Cao Cả trên khắp địa cầu, Ngài trổi vượt chư thần hết thảy” (c. 9).
Thánh vịnh này khép lại với niềm vui của người hiếu trung được Chúa đoái thương. Đây là điểm đặc biệt của Thánh vịnh này. Tác giả không chỉ trình bày một Thiên Chúa uy quyền mà còn diễn tả một Thiên Chúa gần gũi với con người, với những ai mong đợi Chúa, yêu Chúa, hiếu trung với Chúa, sống công chính, ghét điều gian và giữ lòng ngay thẳng. Họ sẽ sống trong ánh sáng của sự hiện diện của Chúa. Họ sẽ ca tụng danh Chúa như ngôn sứ Ma-la-khi công bố: “Nhưng đối với các ngươi là những kẻ kính sợ Danh Ta, mặt trời công chính sẽ mọc lên, mang theo các tia sáng chữa lành bệnh. Các ngươi sẽ đi ra và nhảy chồm lên như bê xổng chuồng” (Ml 3,20). Quả thật, ánh sáng của Thiên Chúa luôn song hành với hạnh phúc của con người: “Ánh sáng bừng lên chiếu rọi người công chính, niềm vui làm rạng rỡ kẻ lòng ngay” (c. 11).
III. TRUYỀN THỐNG CẦU NGUYỆN
Truyền thống Do-thái sử dụng Thánh vịnh 96 (97) trong lễ suy tôn Đức Chúa là vua. Trước thời lưu đày, nghi lễ này được cử hành để mừng vương quyền hiện hành của Đức Chúa. Vào thời lưu đày, Ít-ra-en, với tình trạng khốn cùng, hướng về “Ngày của Chúa” trong tương lai. Khi Chúa đến trong vinh quang, Người sẽ thiết lập nền công lý đích thực trên toàn cõi địa cầu.
Truyền thống Kitô giáo đã nhận thấy tất cả những lời tiên báo về vương quyền của Chúa được hiện thực hóa nơi Đức Giêsu Kitô. Nơi Người, chính Thiên Chúa đã đến trên trần gian để thiết lập vương quốc của Người, một vương quốc phổ quát. Thánh A-tha-na-si-ô nói rằng Thánh vịnh 96 (97) nói về ơn cứu độ của toàn thế giới, của những ai tin vào Đức Kitô. Như vậy, khi Giáo hội hát lên Tv 96 này trong Chúa Nhật VII Phục Sinh hôm nay, Giáo hội mời gọi chúng ta chiêm ngắm vương quyền của Đức Giêsu, Đấng ngự bên hữu Chúa Cha, và mong đợi Người sẽ trở lại trong vinh quang để dẫn chúng ta vào chia sẻ vinh quang với Người.
Lm. An-tôn Trần Văn Phú