I. DẪN NHẬP
Điệp ca chúng ta vừa nghe dẫn chúng ta vào Tv 97 (98). Đây là một trong những ca vịnh tán tụng vương quyền của Đức Chúa, vị Quân Vương, Đấng toàn thắng và xét xử muôn dân. Bài ca được vang lên bởi một dàn hợp xướng của toàn cõi địa cầu với sự đóng góp phong phú của các tốp ca và nhạc cụ. Toàn bộ Tv 97 (98) hướng về tương lai và trông đợi cuộc khởi thắng của vị Quân Vương.
II. BỐ CỤC
Thánh vịnh này gồm 9 câu và được chia thành 3 phần:
- Phần I (c. 1-3): là lời mời gọi Ít-ra-en tán tụng Chúa.
- Phần II (c. 4-6): là lời mời gọi muôn dân địa cầu cùng tung hô Chúa.
- Phần III (c. 7-9): là lời mời gọi toàn thể vũ trụ chung tiếng ca ngợi Chúa.
III. NỘI DUNG
1. Lời tán tụng của Ít-ra-en (c. 1-3)
Tv 97 (98) khởi đi với lời mời gọi Ít-ra-en tán tụng Chúa, vì ơn Chúa cứu độ và đức công chính của Người đã được thực hiện trước mặt chư dân.
Hát lên mừng Chúa một bài ca mới,
vì Người đã thực hiện bao kỳ công (c. 1).
Chúa đã ra oai cánh tay thần lực cứu thoát Ít-ra-en khỏi cảnh đời nô lệ Ai-cập. Người đã dẫn Ít-ra-en băng qua Biển Đỏ, vượt qua sa mạc khô cằn đến miền đất Ca-na-an tràn trề sữa và mật ong. Không dừng lại tại đó, khi Giê-ru-sa-lem bị thiêu huỷ và Ít-ra-en bị đem đi lưu đầy tại Ba-by-lon, Đức Chúa một lần nữa đã dùng cánh tay thần lực đưa những đứa con sống sót của Ít-ra-en trở về. Chứng kiến tất cả những kỳ công, những ân tình và tín nghĩa mà Đức Chúa đã thực hiện, toàn thể Ít-ra-en được mời gọi cất lời tán tụng Chúa.
2. Lời tán tụng của chư dân toàn cõi địa cầu (c. 4-6)
Tiếp đến, không chỉ Ít-ra-en, mà muôn dân được mời gọi cùng hòa tấu một bài ca chiến thắng. Tv 97 (98) phác hạo một dàn hợp xướng công phu và vĩ đại, được dàn dựng trên nền tổ hợp của bốn tốp ca: biển cả cùng muôn hải vật, địa cầu cùng toàn thể dân cư, sông lạch và đồi núi.
Thêm vào đó, là đủ thứ nhạc cụ cùng hào tấu. Nào là tiếng đàn. Nào là khúc hạc cầm. Nào là tiếng kèn xen tiếng tù và. Muôn dân hát khen Đức Chúa vì đã được chứng kiến những việc kỳ diệu.
Tung hô Chúa, hỡi toàn thể địa cầu,
mừng vui lên, reo hò đàn hát.
Đàn lên mừng Chúa khúc hạc cầm dìu dặt,
nương khúc hạc cầm réo rắt giọng ca.
Kèn thổi vang xen tiếng tù và,
tung hô mừng Chúa, vị Quân Vương! (c. 4-6)
3. Lời tán tụng của toàn thể vũ trụ (c. 7-9)
Sau cùng, câu cuối của Tv 97 (98) là lời công bố về ngày trở lại của Đức Vua tại Giê-ru-sa-lem. Đối với Ít-ra-en, ngày ấy là một lời hứa hạnh phúc và vĩnh cửa. Chính trong ngày ấy đức công chính và nền hòa bình viễn mãn sẽ thành hiện thực.
Vì Người ngự đến xét xử trần gian,
Người xét xử địa cầu theo đường công chính,
xét xử muôn dân theo lẽ công bằng (c. 9).
IV. TRUYỀN THỐNG CẦU NGUYỆN
Trong truyền thống Do-thái, Tv 97 (98) nhắc nhớ Ít-ra-en về tình thương Thiên Chúa dành cho họ qua việc giải thoát họ khỏi cảnh nô lệ và lưu đầy.
Trong truyền thống của Giáo hội, chúng ta tìm thấy sự kiện toàn của Thánh vịnh 97 (98) nơi Đức Giê-su Ki-tô. Biến cố giải thoát Ít-ra-en trong quá khứ và biến cố xét xử trong tương lại không phải là hai sự kiện tách biệt, nhưng là một thực tại được hiện thực hóa nơi con người Đức Giê-su Ki-tô. Qua chiến thắng Thập giá, Đức Giê-su giải thoát con người khỏi ách thống trị của tội lỗi. Hôm nay, Giáo hội một lần nữa hào tấu bài ca này vì chứng kiến khởi điểm ơn của độ được đặt tới mức vẹn toàn nơi Đức Ki-tô toàn thắng. Chính Người sẽ trở lại trong ngày sau hết để xét xử trần gian. “Người xét xử địa cầu theo đường công chính, xét xử muôn dân theo lẽ công bằng” (c. 9). Người cũng cho chúng ta được tham dự vào cuộc chiến thắng của Người.
Lm. An-tôn Trần Văn Phú